Olej z wiesiołka ma lepiej udokumentowane zastosowanie przy objawach PMS i bolesności piersi, natomiast olej z ogórecznika zawiera więcej GLA. Większa dawka tego kwasu nie oznacza jednak automatycznie lepszego efektu. Dla większości osób żaden z tych suplementów nie jest konieczny, ponieważ organizm wytwarza GLA z kwasu linolowego obecnego w zwykłej diecie.
Olej z ogórecznika czy z wiesiołka – czym się różnią?
Oba oleje dostarczają kwasu gamma-linolenowego (GLA), wielonienasyconego kwasu tłuszczowego z rodziny omega-6. Olej z ogórecznika zawiera go zwykle w ilości około 20–24%, a olej z wiesiołka około 9–10%. Pod względem samego składu ogórecznik jest więc bogatszym źródłem GLA.
Nie należy jednak traktować zawartości GLA jako prostego przelicznika skuteczności. Badania nad zastosowaniem tych olejów w atopowym zapaleniu skóry i reumatoidalnym zapaleniu stawów są ograniczone lub niejednoznaczne. W przypadku zespołu napięcia przedmiesiączkowego, zwłaszcza bolesności piersi, olej z wiesiołka ma lepiej opisane zastosowanie, choć również nie daje gwarancji poprawy u każdej osoby.
| Cecha | Olej z wiesiołka | Olej z ogórecznika |
|---|---|---|
| Zawartość GLA | około 9–10% | około 20–24% |
| Najczęściej rozważane zastosowanie | PMS i bolesność piersi, wsparcie pielęgnacji skóry | Wsparcie w problemach zapalnych skóry i stawów |
| Siła dowodów | Umiarkowana lub ograniczona, najlepiej opisana przy mastalgii | Ograniczona, szczególnie w egzemie i RZS |
| Najważniejsze ograniczenie | Efekt nie jest pewny i zwykle wymaga regularnego stosowania | Więcej GLA nie oznacza potwierdzonej przewagi klinicznej |
Skąd organizm bierze GLA?
GLA może powstawać z kwasu linolowego, którego organizm nie produkuje samodzielnie, ale który jest powszechny w żywności. Za jego przekształcenie odpowiada enzym delta-6-desaturaza. U zdrowej osoby zbilansowana dieta zazwyczaj dostarcza wystarczającej ilości kwasu linolowego, dlatego niedobór GLA występuje rzadko.
Do produktów dostarczających kwasu linolowego należą:
- olej słonecznikowy
- olej sojowy
- olej rzepakowy
- większość orzechów, z wyjątkiem orzechów włoskich
Na aktywność delta-6-desaturazy mogą wpływać między innymi wiek, predyspozycje genetyczne, cukrzyca i spożywanie alkoholu. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z którymś z tych czynników potrzebuje suplementacji. O jej zasadności decyduje konkretny cel, stan zdrowia, dieta i stosowane leczenie.
Na co mogą pomóc oba oleje?
W przypadku atopowego zapalenia skóry i egzemy przypuszcza się, że GLA może wspierać procesy związane z odpowiedzią zapalną oraz barierą skóry. Przeglądy badań nie potwierdzają jednak jednoznacznie, że doustny olej z wiesiołka lub ogórecznika wyraźnie poprawia objawy. Jeśli jest stosowany, powinien być dodatkiem do leczenia zaleconego przez lekarza, a nie jego zamiennikiem.
Olej z ogórecznika bywa także analizowany jako wsparcie terapii reumatoidalnego zapalenia stawów. Niektóre badania sugerują możliwe zmniejszenie dolegliwości, ale często wykorzystywały wysokie ilości GLA. Na tej podstawie nie można ustalić uniwersalnego schematu suplementacji ani uznać ogórecznika za leczenie RZS.
Olej z wiesiołka częściej wybiera się przy PMS i mastalgii, czyli cyklicznej bolesności piersi. Dane nie są całkowicie jednoznaczne, a ewentualny efekt nie pojawia się natychmiast. Przy utrzymujących się lub nasilających objawach potrzebna jest konsultacja ginekologiczna, ponieważ suplement nie zastępuje rozpoznania przyczyny bólu.
Czy suplementacja jest bezpieczna?
Osoby przyjmujące leki przeciwkrzepliwe, w tym warfarynę lub heparynę, powinny skonsultować stosowanie obu olejów z lekarzem. Połączenie może nasilać ryzyko krwawień i powstawania siniaków. Ostrożność jest potrzebna także przy zaburzeniach krzepnięcia, planowanych zabiegach oraz w ciąży, zwłaszcza gdy rozważane są większe ilości GLA.
Duże dawki mogą powodować nudności, biegunkę, bóle brzucha lub inne dolegliwości żołądkowo-jelitowe. „Naturalny” składnik nie oznacza braku działań niepożądanych ani braku interakcji z lekami.
Który olej wybrać?
Jeśli głównym powodem rozważania suplementu są objawy PMS lub bolesność piersi, bardziej logicznym wyborem jest olej z wiesiołka, ponieważ w tym obszarze ma lepiej opisane zastosowanie. Jeśli interesuje Cię przede wszystkim wysoka zawartość GLA i rozważasz wsparcie terapii problemu zapalnego, można omówić olej z ogórecznika z lekarzem, ale sama zawartość GLA nie potwierdza jego przewagi.
Przy problemach skórnych można rozważyć także zastosowanie oleju miejscowo, o ile skóra go toleruje. W większości przypadków podstawą pozostają jednak dieta, właściwa pielęgnacja i leczenie przyczyny objawów. Jeżeli dieta jest urozmaicona, suplementacja GLA zwykle nie jest niezbędnym elementem zdrowego żywienia.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
