Certyfikaty kosmetyków naturalnych to dobrowolne, niezależne potwierdzenie, że produkt spełnia określone wymagania dotyczące składu, pochodzenia surowców, produkcji i wpływu na środowisko. Ułatwiają ocenę deklaracji producenta, ale ich brak nie oznacza automatycznie niskiej jakości kosmetyku.
Po co istnieją certyfikaty kosmetyków naturalnych?
Określenie „naturalny” nie ma jednej, powszechnie obowiązującej definicji dla wszystkich kosmetyków. Producent może więc opisywać produkt jako naturalny, choć sama nazwa nie mówi jeszcze, jaki procent receptury stanowią surowce roślinne, mineralne lub pochodzące z rolnictwa ekologicznego.
Certyfikat porządkuje tę sytuację. Niezależna jednostka sprawdza skład, sposób pozyskania surowców, proces produkcji, opakowanie, a czasem także kryteria dotyczące ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt. Znak na opakowaniu oznacza zatem zgodność z konkretnym standardem, nie zaś ogólną gwarancję, że kosmetyk będzie odpowiadał każdej skórze.
Najważniejsze certyfikaty i standardy
Poszczególne oznaczenia różnią się wymaganiami. Najważniejsze rozróżnienie dotyczy poziomu naturalności oraz udziału składników z certyfikowanych upraw ekologicznych. Kosmetyk naturalny może zawierać głównie składniki pochodzenia naturalnego, ale nie musi być w dużej części organiczny. Kosmetyk organiczny spełnia dodatkowo wyższe wymagania dotyczące surowców z rolnictwa ekologicznego.
| Certyfikat | Standard | Wymagania dla poziomu organicznego |
|---|---|---|
| COSMOS | Dwa poziomy: COSMOS Natural i COSMOS Organic. Standard obejmuje między innymi certyfikację prowadzoną przez ECOCERT, BDIH, ICEA i Soil Association. | COSMOS Organic wymaga co najmniej 95% składników roślinnych pochodzących z upraw ekologicznych oraz 20% wszystkich składników organicznych. |
| ECOCERT | Rozróżnia kosmetyki naturalne oraz naturalne i organiczne. W obu grupach co najmniej 95% składników musi być naturalnych lub pochodzenia naturalnego. | Minimum 95% składników roślinnych i 10% wszystkich składników musi pochodzić z rolnictwa ekologicznego. |
| NaTrue | Trzy poziomy oznaczane dawniej jedną, dwiema lub trzema gwiazdkami: naturalny, naturalny z organicznymi składnikami oraz organiczny. | Najwyższy poziom wymaga co najmniej 95% składników pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego z kontrolowanych upraw ekologicznych, zgodnie z zasadami standardu. |
| BDIH | Standard niemieckich kosmetyków naturalnych. Dopuszcza określone surowce mineralne i konserwanty identyczne z naturalnymi. | Nie jest przedstawiany w takim samym układzie poziomów Natural i Organic jak COSMOS. Nacisk kładzie na naturalne surowce, ograniczenie syntetyków i kontrolę produkcji. |
COSMOS Natural i COSMOS Organic – na czym polega różnica?
COSMOS jest wspólnym standardem, który ujednolicił część wymagań stosowanych wcześniej przez różne organizacje. Dlatego na opakowaniu możesz zobaczyć nazwę jednostki certyfikującej oraz oznaczenie COSMOS. Nie są to dwa niezależne, sprzeczne certyfikaty, lecz informacja o organizacji przeprowadzającej ocenę i standardzie, według którego ją wykonano.
COSMOS Natural oznacza kosmetyk spełniający wymagania dotyczące składników naturalnych i procesów ich przetwarzania. Nie jest równoznaczny z wysokim udziałem składników z upraw ekologicznych. COSMOS Organic stawia w tym zakresie wyższe wymagania i wskazuje na określony udział składników organicznych.
Podobna zasada dotyczy ECOCERT. Sam znak nie wystarcza do oceny poziomu organiczności, dlatego trzeba sprawdzić dokładne oznaczenie kategorii. NaTrue z kolei stosuje własny system poziomów, a BDIH koncentruje się na kryteriach kosmetyku naturalnego, takich jak pochodzenie surowców i ograniczenie określonych substancji syntetycznych.
Czego zwykle nie znajdziesz w certyfikowanym kosmetyku?
Standardy nie są identyczne, dlatego szczegóły mogą się różnić. Większość popularnych systemów certyfikacji wyklucza jednak następujące grupy składników:
- Parabeny i inne niedopuszczone syntetyczne konserwanty.
- Silikony, takie jak dimethicone lub cyclomethicone.
- PEG-i i wybrane pochodne petrochemiczne.
- Oleje mineralne, parafinę i inne surowce pochodzące z ropy naftowej.
- Syntetyczne barwniki oraz kompozycje zapachowe.
Nie oznacza to, że certyfikowany kosmetyk nie zawiera żadnych składników otrzymywanych w procesach chemicznych. Niektóre standardy dopuszczają substancje identyczne z naturalnymi, określone emulgatory, konserwanty lub składniki aktywne otrzymywane metodami biotechnologicznymi. Sama technicznie brzmiąca nazwa w INCI nie przesądza więc o syntetycznym pochodzeniu surowca.
Czy brak certyfikatu oznacza produkt niskiej jakości?
Nie. Certyfikacja jest dobrowolna i wiąże się z kosztami audytu, dokumentacji, kontroli oraz używania określonych surowców i opakowań. Dla małej manufaktury opłata za ocenę całej marki lub linii produktów może być zbyt dużym obciążeniem. Niektóre firmy korzystają przy tym z surowców posiadających własne certyfikaty, ale nie certyfikują gotowego kosmetyku.
Brak znaku oznacza jedynie, że niezależna organizacja nie potwierdziła zgodności całego produktu z konkretnym standardem. Nie dowodzi ani złego składu, ani braku dbałości o środowisko. W takiej sytuacji większe znaczenie mają przejrzyste informacje producenta i analiza listy INCI.
Certyfikat mówi, że produkt spełnia wymagania określonego standardu. Nie mówi natomiast, czy kosmetyk będzie najlepiej działał na konkretnej skórze.
Jak wykorzystać listę INCI?
INCI to międzynarodowy system nazewnictwa składników kosmetycznych. Składniki są zwykle wymieniane od największego do najmniejszego stężenia aż do poziomu 1%. Poniżej tego progu kolejność może być mniej miarodajna. Początek listy pokazuje więc bazę produktu, a dalsze pozycje mogą obejmować substancje aktywne, konserwanty, emulgatory i składniki zapachowe.
Podczas oceny kosmetyku bez certyfikatu sprawdź, czy producent podaje pełny skład, jakie substancje znajdują się na początku listy i czy formuła odpowiada Twoim potrzebom. Nazwy łacińskie często dotyczą olejów i ekstraktów roślinnych, ale nie są same w sobie dowodem naturalności. Z kolei nazwa chemiczna nie oznacza automatycznie, że składnik jest niepożądany.
Osobnymi oznaczeniami są certyfikaty dotyczące innych cech produktu. Przykładowo znak Vegan Society odnosi się do braku składników pochodzenia zwierzęcego i testów na zwierzętach, a nie do poziomu naturalności czy organiczności. Dlatego warto odczytywać każdy symbol zgodnie z jego rzeczywistym zakresem.
Certyfikowany kosmetyk ułatwia szybkie porównanie produktów, szczególnie gdy zależy Ci na określonych zasadach produkcji. Jeśli wybierasz produkt bez certyfikatu, nie musisz go z góry odrzucać. Sprawdź INCI, deklaracje dotyczące surowców, transparentność marki oraz to, czy skład odpowiada potrzebom Twojej skóry.
