Aromaterapia polega na stosowaniu skoncentrowanych olejków eterycznych przede wszystkim przez inhalację lub po rozcieńczeniu w oleju bazowym. Nie nakładaj czystego olejku bezpośrednio na skórę. W domu liczą się jakość produktu, mała dawka i dobór metody do celu.
Na czym polega aromaterapia?
Aromaterapia wykorzystuje naturalne, skoncentrowane wyciągi roślinne pozyskiwane między innymi z kwiatów, liści, kory i owoców. Zapach może wpływać na samopoczucie, ułatwiać relaks lub pobudzać, ale nie zastępuje leczenia zaleconego przez lekarza.
Wybieraj olejki opisane jako 100% naturalne i czyste, bez syntetycznych dodatków, barwników i rozpuszczalników. Sprawdź nazwę botaniczną rośliny, sposób użycia oraz ostrzeżenia na etykiecie. Zalecenia dotyczące ograniczeń stosowania substancji zapachowych uwzględniają między innymi standardy IFRA.
Jak bezpiecznie używać olejków?
Olejki eteryczne mają wysokie stężenie. Bez rozcieńczenia mogą wywołać pieczenie, podrażnienie, reakcję alergiczną albo uszkodzenie skóry. Z tego powodu nigdy nie stosuj nierozcieńczonego olejku bezpośrednio na skórę i nie przyjmuj go doustnie bez wyraźnego zalecenia specjalisty.
Do aplikacji skórnej użyj oleju bazowego, na przykład migdałowego, jojoba, kokosowego lub z pestek winogron. Dla osoby dorosłej początkującej można przyjąć orientacyjnie 2–5 kropli olejku na 10 ml oleju bazowego. Przy dzieciach, ciąży, karmieniu piersią i chorobach przewlekłych nie stosuj takich proporcji automatycznie. Wymagane stężenie zależy od konkretnego olejku, wieku i miejsca aplikacji.
Przed pierwszym użyciem wykonaj próbę na małym obszarze skóry. Rozcieńcz jedną kroplę olejku w łyżeczce oleju bazowego, nanieś niewielką ilość za uchem lub na przedramieniu i obserwuj skórę przez 12 godzin. Zaczerwienienie, świąd, pieczenie, obrzęk albo wysypka oznaczają, że produktu nie należy używać.
Przed zastosowaniem sprawdź następujące punkty:
- Olej ma oznaczenie 100% naturalnego olejku eterycznego i podaną nazwę botaniczną.
- Próba skórna nie wywołała podrażnienia ani objawów alergii.
- Wybrana metoda odpowiada przeznaczeniu olejku i instrukcji producenta.
- Sprawdzono, czy olejek nie powoduje fototoksyczności i czy można używać go przed ekspozycją na słońce.
Uwaga: olejki cytrusowe, zwłaszcza bergamotowy, limetkowy, cytrynowy, grejpfrutowy, mandarynkowy i pomarańczowy, mogą zwiększać wrażliwość skóry na promieniowanie UV. Po nałożeniu ich na skórę nie wystawiaj miejsca aplikacji na słońce ani promieniowanie z solarium zgodnie z ostrzeżeniami dla konkretnego produktu. Bezpieczniejszą opcją jest użycie takiego olejku w dyfuzorze.
Jak stosować olejki eteryczne w domu?
Metodę wybierz według celu. Inhalacja i dyfuzja służą głównie pracy z zapachem i nastrojem, natomiast masaż oraz kąpiel wiążą się z kontaktem olejku ze skórą, więc wymagają nośnika tłuszczowego.
Dyfuzor lub kominek zapachowy
W kominku z wodą zastosuj około 1 kroplę na 1 m² pomieszczenia, zwykle nie więcej niż 10–15 kropli jednorazowo. Podgrzewaj wodę przez około 20 minut, maksymalnie raz lub dwa razy dziennie, zamiast pozostawiać kominek włączony przez cały dzień. Nie dopuszczaj do wygotowania wody i nie zostawiaj płomienia bez nadzoru.
W dyfuzorze ultradźwiękowym kieruj się pojemnością urządzenia oraz instrukcją producenta. Przy niewielkim pomieszczeniu zacznij od kilku kropli, a czas pracy ustaw na około 30–60 minut z przerwą. Zbyt intensywny zapach może powodować ból głowy, nudności lub podrażnienie dróg oddechowych.
Inhalacja
Do inhalacji parowej dodaj około 5 kropli olejku do głębokiego naczynia z gorącą wodą. Zachowaj dystans od powierzchni wody i oddychaj przez 5–10 minut. Nie pochylaj twarzy nad wrzątkiem, ponieważ łatwo o oparzenie. Przy astmie lub skłonności do skurczu oskrzeli zrezygnuj z tej metody bez wcześniejszej konsultacji.
Łagodniejszą formą jest naniesienie jednej kropli rozcieńczonej w oleju bazowym na chusteczkę lub bibułę i umieszczenie jej poza zasięgiem dziecka. Nie kładź takiego materiału przy twarzy ani bezpośrednio w łóżku.
Kąpiel aromaterapeutyczna
Nie wkraplaj olejku bezpośrednio do wanny. Unoszące się na wodzie krople mogą osiąść na skórze w wysokim stężeniu. Wymieszaj 3–4 krople olejku z łyżką oleju bazowego, a następnie dodaj mieszaninę do wody. Kąpiel powinna trwać około 15–30 minut. Zachowaj ostrożność, ponieważ olej bazowy może zwiększyć śliskość wanny.
Masaż
Przygotuj świeży roztwór tuż przed użyciem. Do 10 ml oleju bazowego dodaj 2–5 kropli olejku, wymieszaj i zastosuj na niewielkim obszarze skóry po wcześniejszej próbie. Nie masuj uszkodzonej skóry, błon śluzowych ani okolic oczu. Jeśli pojawi się pieczenie lub świąd, zmyj preparat i przerwij stosowanie.
Jaki olejek wybrać?
| Olejek | Główne działanie | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Lawendowy | Relaksujące i wyciszające | Dyfuzja wieczorem, kąpiel, rozcieńczony masaż |
| Cytrynowy | Świeży, pobudzający zapach | Dyfuzja w ciągu dnia, z uwzględnieniem fototoksyczności |
| Z drzewa herbacianego | Intensywny, ziołowy aromat | Dyfuzja lub miejscowa aplikacja po rozcieńczeniu |
| Eukaliptusowy | Odświeżający zapach | Inhalacja lub dyfuzja, z ostrożnością przy astmie i u dzieci |
| Mięty pieprzowej | Chłodzący i pobudzający aromat | Krótka inhalacja lub dyfuzja, jeśli nie ma przeciwwskazań |
Olejki można łączyć, ale na początku używaj najwyżej dwóch lub trzech. Kompozycję buduje się często z nuty głowy, serca i bazy. Cytrusy i mięta szybko uwalniają zapach, lawenda tworzy nutę pośrednią, a drewno sandałowe lub cedrowe utrzymuje się dłużej. Nie mieszaj wielu produktów, jeśli nie znasz ich ograniczeń bezpieczeństwa.
Kiedy zrezygnować z aromaterapii?
Niektóre sytuacje wymagają konsultacji z lekarzem, farmaceutą lub wykwalifikowanym aromaterapeutą. Szczególną ostrożność zachowaj w przypadku:
- ciąży i karmienia piersią, gdyż część olejków może działać drażniąco lub wpływać na skurcze macicy;
- dzieci, zwłaszcza poniżej 6. roku życia, oraz noworodków, u których olejków nie należy stosować bez wyraźnych zaleceń specjalisty;
- astmy, alergii i nadwrażliwości na zapachy, ponieważ intensywna inhalacja może nasilić objawy;
- epilepsji, przy której niektóre olejki, między innymi rozmarynowy, tymiankowy lub kamforowy, mogą być niewskazane;
- aplikacji olejków cytrusowych na skórę przed słońcem lub wizytą w solarium;
- silnej reakcji skórnej, duszności, zawrotów głowy albo nudności po kontakcie z aromatem.
Najbezpieczniejszy początek to krótka dyfuzja małej ilości pojedynczego olejku w dobrze wentylowanym pomieszczeniu. Gdy pojawi się niepożądana reakcja, przerwij stosowanie, przewietrz wnętrze, a przy nasilonych objawach skontaktuj się z lekarzem.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
